فرماندهء روميان به همراه حدود ده هزار تن ديگر كشته شدند و باقيمانده‌شان در شهرهاى شام پراكنده گشتند ، و برخىشان نيز به هرقل پيوستند . آنگاه مسلمانان به سوى روميان ، كه در فحل بودند ، حركت كردند . در پيكار ميان دو گروه روميان شكست خوردند و مسلمانان در ذى القعده سال 13 وارد فحل شدند . . . شرحبيل بن حسنه همه اردن را با جنگ گشود ؛ مگر طبريه كه ساكنانش با وى مصالحه كردند . عمرو بن عاص نيز غزه و سپس سبسطيه ، نابلس ، يبنى و عمودس را گشود . . . شهرهاى قدس و قيساريه به محاصره در آمدند و قدس در سال پانزدهم يعنى يك سال پس از فتح دمشق ، گشوده شد . « 1 » فتح دمشق مسلمانان در رجب سال 14 هجرى پس از محاصره و جنگ ، دمشق را گشودند . بر هر يك از دروازه‌هاى شهر يكى از اميران مسلمان فرود آمد . مردم شهر به سوى ابو عبيدة بن جراح ، يزيد بن ابى سفيان و شرحبيل بن حسنه - كه هر كدامشان فرمانده يك چهارم سپاه بودند - رفتند و از آنها درخواست امان كردند ؛ كه امانشان دادند . مردم دروازه‌ها را به روى اين سه تن گشودند و اينان از سه دروازه با صلح وارد شهر شدند ، اما خالد از دروازه شرقى با زور وارد شد ؛ و بدين ترتيب دمشق را به تصرّف در آوردند . « 2 » بنى اميه و شام ريشه‌هاى ارتباط اميه ، فرزند عبد شمس بن عبد مناف بن قصى بن كلاب است . . . و عبد شمس ، پدر اميه ، برادر هاشم ، نياى دوّم پيامبر ( ص ) است . گفته‌اند : هاشم و عبد شمس دو قلو به دنيا آمدند . آن كه اول به دنيا آمد يكى از انگشتانش به صورت برادرش چسبيده بود . چون آن را جدا كردند ، خون جارى شد ؛ و گفته شد كه ميان آنها خون ريزى خواهد بود . نخستين منازعه ميان اميه و عمويش هاشم بر سر اين بود كه وقتى هاشم پس از پدرش عبد مناف ،

--> ( 1 ) . خطط الشام ، ج 1 ، ص 77 - 84 ( با تلخيص ) . ( 2 ) . دائرة المعارف ، ج 8 ، ص 2 .